De discussie over Luchthaven Lelystad heeft door de geopolitieke situatie in de wereld een heel nieuwe dynamiek gekregen. Wat tien jaar geleden nauwelijks voorstelbaar was is nu realiteit: Nederland is zich aan het herbewapenen en wil een nieuw militair vliegveld openen. Dat hierbij naar Lelystad wordt gekeken is niet zo vreemd. Daar ligt immers een nagenoeg ongebruikt vliegveld met een functionerende luchtverkeersleiding die niet veel te doen heeft.

Als we de aanname doen dat het voor de veiligheid van Nederland en Europa noodzakelijk is dat er militair opgeschaald moet gaat worden; zal dat gevolgen hebben in heel het land. Ergens zal dan moeten worden geoefend, ergens zal dat materieel moeten worden gestationeerd en ergens zal er moeten worden gevlogen. Voor iedereen die in de buurt van deze locaties woont en werkt zal dit (veel) overlast geven. Of de aanname dat er moet worden herbewapend de juiste is kun je een heel apart debat voeren en valt ook best met verschillende perspectieven naar te kijken; maar we nemen deze aanname nu wel even als uitgangspunt.

Als je dan een nieuwe locatie zoekt voor een vliegveld is Lelystad heel voor de hand liggend. De basisinvesteringen voor de luchthaven zijn alvast gedaan er staat alleen een overbodige passagiersterminal. Maar die zou je kunnen ombouwen. Er zijn niet overweldigend veel argumenten om daar tegen te zijn als er dan toch érgens een nieuw militair vliegveld moet komen. Want dat een vliegveld voor F35-straaljagers "takkeherrie maakt" is een vaststaand feit. Maar dat geldt op alle locaties even zeer als in Lelystad.

Kies voor specialisatie

De gemeente Lelystad wil niet over gevechtsvliegtuigen praten als er niet óók passagiersvliegtuigen gaan komen. Dat pleidooi is raar en ook een klap in het gezicht van de inwoners van Flevoland. Want het is vanuit het algemeen belang te verdedigen dat Flevoland ook een bijdrage levert aan defensie. Op dit moment het het de énige provincie in ons land waar defensie niet gevestigd is. De centrale ligging midden in het land maakt het een logische locatie voor een militair vliegveld. De komst van defensie zal ook nieuwe werkgelegenheid en economische ontwikkeling geven voor Flevoland. Want defensie gaat uitbreiden, niet verplaatsen. Argumenten die je ook hoort als het gaat om de opening van het vliegveld voor passagiersvluchten. Daarmee krijgen de voorstanders van het vliegveld de door hen gewenste economische versterking waar het al decennia over gaat.

Daar bovenop óók nog passagiersvliegtuigen accommoderen geeft de Flevolanders dubbele overlast. Terwijl de argumenten voor de commerciële luchthaven even dun blijven als ze altijd al waren. Het gaan om verplaatsing van arbeid vanaf Schiphol, nauwelijks om nieuwe werkgelegenheid. Daarbij is het aantal vluchten dat verplaatst zou worden vooral vakantievluchten die nauwelijks een regionale spin-off hebben en zou het schappen van de bizarre vluchten van Amsterdam naar Brussel en de vluchten naar Londen en Parijs voldoende ruimte geven om de vakantievluchten op Schiphol te kunnen afhandelen. Brussel, Parijs en Londen zijn uitstekend bereikbaar met de hogesnelheidstrein met als voordeel dat je dan wél midden in de stad kan uitstappen. Dus om de Flevolanders met die herrie op te zadelen was altijd al onredelijk en die voorwaarde toevoegen aan de komst van gevechtsvliegtuigen maakt de toekomstige overlast in dat geval dubbel zuur.

Veranderde omstandigheden

Als gemeenteraadslid in Dronten heb ik me bijna twee decennia hevig verzet tegen de uitbreiding van Luchthaven Lelystad voor passagiersvluchten. Daar doe ik ook nu niets aan af. Dat verzet blijft onverminderd relevant omdat de besluitvorming, de argumenten en de economische onderbouwing van die uitbreiding niet deugen. Niet toen in 2014 werd besloten tot de aanleg van het grotere vliegveld en ook nu nog niet. Die omstandigheden zijn ongewijzigd.

Maar de veiligheidssituatie in de wereld is dat wel. En als je dan de aanname doet dat militaire versterking noodzakelijk is, leidt dit tot een nieuwe afweging. Een afweging dat een degelijk vliegveld overal in Nederland voor enorme overlast zal zorgen, dat er met belastinggeld investeringen moeten worden gedaan in een nieuw vliegveld waar er in Lelystad al een weinig gebruikt vliegveld ligt. De natuur, de bestaande inwoners en plannen voor woningbouw overal in het land geraakt gaan worden door een dergelijk vliegveld en er geen unieke omstandigheden zijn die een keuze voor Lelystad onmogelijk of onverantwoord maken. Dan moet ik concluderen dat de gedachte aan Lelystad Airport voor een nieuw militair vliegveld niet onlogisch is.

Het zal me vast niet door iedereen in dank worden afgenomen. Maar veranderde omstandigheden kunnen leiden tot veranderde inzichten. En als ik de argumenten objectief maak blijft er niet meer veel over dan dat ik de inwoners van Flevoland de overlast niet gun. Maar ik gun het de Friezen en Brabanders evenmin die nu al wel een militair vliegveld in de provincie hebben. Als het dan allemaal toch moet, moet het heel misschien maar in Lelystad.